Veelgestelde vragen

Inhoudsopgave

Checklist klachten die wijzen op een strakke tongriem en lipband

  • Tekenen van beperkte beweeglijkheid van de tong-en lipspieren:
  • Doordat de tong vaak alleen de voorkant en zijkanten beweeglijk heeft en beperkt omhoog en naar achter kan bewegen kan de baby moeilijk de tepel diep naar binnen zuigen. Doordat de lip vaak ook niet goed kan uitkrullen door de strakke lipband kan de baby het mondje niet ver openen om een grote hap te maken.  De baby zal snel loslaten, aanhappen en drinken lukt moeizaam of alleen met tepelhoed of flesje. De baby gaat direct in slaap vallen aan de borst of gaat juist gefrustreerd er op en er af en lijkt niet te “willen”.

    Mondje niet ver open doen, alleen tepel naar binnen gezogen, (boven-)lipje(s) naar binnen gekruld.

  • Tekenen van compensatiegedrag vanwege de strakke tongriem en lipband:
  • Om de borst te proberen vast te houden kan de baby gaan klemmen of “bijten” met de kaakjes, moeder ervaart  met name met aanhappen pijn, trilkinnetje van de kaakspanning. Zuigblaren op lipjes door wrijving. Dit is vermoeiend drinken, jammer van de energie als de baby nog niet goed groeit of prematuur is. Soms wordt de baby als luie drinker bestempeld.

    Tepel moet er rond uitkomen normaal. Tepel raakt er door vervormd, komt na het voeden er plat uit, als lipstick. Tepelkloven en tepelpijn. Blauw, wit of paars gekleurd, Raynaud-achtige klachten door afklemmen bloedtoevoer. Zuigblaartjes.  Het compenserende drink gedrag hoeft niet altijd pijn te doen, moeder zegt dat de baby “hard” of “krachtig” zuigt.

  • Tekenen van beperkte mogelijkheid om de melk er uit te zuigen:
  • Borst (of fles) niet “leeg” drinken, vaak drinken om toch genoeg binnen te krijgen. Verstopte melkklier of veel stuwing. Overproductie. Melkblaartjes.

    Minimale of stagnerende groei, veel afvallen(>7%) in kraamtijd pas na meer dan 10 dagen terug op geboortegewicht en na aantal weken of maanden als de productie langzaam afneemt. Baby’s geven het soms minder goed aan, gaan in een soort spaarstand. Slapen langer door. Je ziet het ook aan vermindering van aantal poepluiers.

    Baby drinkt alleen de toeschietreflex, daarna “sabbelen”. Kort drinken of juist heel lang. Maakt alleen lange teugen(kin beweegt ver naar beneden) en slikt met toeschietreflex en borstcompressie geven.

  • Tekenen van beperkte mogelijkheid tong omhoog te bewegen richting het gehemelte en sluiten van de lipjes om borst of fles:
  • Klachten van lucht mee drinken door de lage tongpositie, vaak hoog gehemelte en strak lipbandje waardoor kleine hap en weinig grip op de borst of fles, je kan het horen als de baby vacuüm verliest door klakgeluiden en luidruchtig drinken, de baby klinkt gulzig.
    Die lucht moet ergens heen, omhoog of naar beneden; Boeren, hik, spugen, bol buikje, winden, krampjes, “koliek”. Reflux met spugen of verborgen reflux waarbij de baby weinig spuugt maar terug slikt. Hierdoor kunnen baby’s tijdens de voeding al onrustig worden en zijn niet of nauwelijks neer te leggen om te slapen, want dan loopt de lucht met voeding terug in de slokdarm. Er kan door het maagzuur pijn ontstaan in de slokdarm. Als ouder loop je veel rechtop met de baby. Bij verborgen reflux en terug slikken “vergeet” de baby soms, kortstondig, te ademen. Er wordt regelmatig johannesbroodpitmeel ingezet om de maaginhoud wat te verzwaren of maagzuurremmers.

    Spruwklachten kunnen verward worden met strakke tongriem. De tong veegt niet “schoon” tegen het gehemelte. Je ziet witte aanslag (vanaf de geboorte) op het achterste gedeelte alleen van de tong, vanaf de strakke tongriem, het voorste gedeelte veegt schoon aan de achterkant van de bovenkaak. Spruw ziet er uit als parelmoer glans of echt witte plakkaten op de slijmvliezen in de mond. De stekende pijn door de borst kan van compenserend drinken door strakke tongriem zijn.

    *Let wel, niet alle klachten hoeven aanwezig te zijn.

Heeft een behandeling direct effect?

Het behandelen van de tongriem en lipband is relatief gezien een kleine chirurgische ingreep en vaak een poging tot het verbeteren van de huidige situatie. Dit geldt voor baby’s, kinderen en volwassenen. Het blijft echter altijd een ingreep.

Over het algemeen is de strekking, hoe jonger de patiënt is ten tijde van de behandeling, hoe meer kans op verbetering.

De mate van succes bij baby’s heeft echter ook te maken met andere factoren zoals de bevalling, voorkeurshouding en hoe de baby aan de borst of fles drinkt voorafgaand aan de behandeling. Baby’s moeten opnieuw hun tong leren gebruiken en hebben compensatie gedrag aan geleerd zoals kaak klemmen om toch melk te kunnen drinken. Soms duurt het enkele dagen tot weken voordat er resultaat gezien wordt. Vaak wil een baby de eerste 24-48 uur mopperig zijn en soms even niet aan de borst of fles. Als de baby de borst weigert, geef melk met een flesje of met een theelepeltje of spuitje zodat de baby wel wat binnen krijgt.

Het is raadzaam om een lactatiekundig consult aan te vragen, neem met haar de oefeningen nog eens door en check het wondje.

Mag ik direct na de behandeling voeden?

De baby kan direct gevoed worden na de behandeling. Dit kan met de borst of fles. Verstandig is de manier te kiezen die de baby gewend was tot aan de behandeling.  Bij de behandelingen in Groningen is een lactatiekundige aanwezig die kan bijstaan, extra adviezen en uitleg kan geven. Het is echter geen lactatiekundig consult en uitsluitend bedoeld om de moeder en baby op weg te helpen direct na de behandeling.

Voor overige vragen omtrent borstvoeding verwijzen we naar een lactatiekundige of www.borstvoeding.com

Waarom zou ik mijn baby laten beoordelen op strakke tongriem en lipband?

Naast eerder genoemde veel voorkomende klachten (zie veelgestelde vraag mbt klachten) kan een beoordeling tongriem en lipband bij borstvoeding of kunstvoeding handig zijn om uit te sluiten of de strakke tongriem of lipband de oorzaak is van de klachten. De redenen kunnen heel verschillend zijn en niet álle beschreven klachten hoeven tegelijkertijd aanwezig te zijn. Bij twijfel kan er altijd contact opgenomen worden. Een filmpje of foto van de tongriem of lipband brengt geen uitsluitsel maar kan altijd gemaild worden ter beoordeling naarinfo@tongriem.com. Zorg bij het maken van het filmpje of foto voor een goede houding van jezelf en de baby, goed licht of een hoofd-led-lampje, twee mensen waarbij de één de tong en later de lip optilt en de ander een foto’s of filmpje maakt, ook een foto/filmpje wanneer de baby een keertje huilt mag ook.

Een baby groeit goed, is er dan behandeling voor een strakke tongriem en/of lipband nodig?

Ook al groeit een baby goed, er kunnen toch klachten worden ondervonden door zowel de moeder als de baby.

Voor de moeder kunnen regelmatig terugkerende borstontstekingen, pijn en ongemak een reden zijn. Bij baby’s kan het zijn dat er veel lucht meegedronken wordt, reflux, krampjes en koliek, de frequentie van het drinken of algemene onrust tijdens het voeden, soms ook een reden om de tongriem en eventueel aanwezige strakke lipband te laten behandelen.

Op de langere termijn kan het zijn dat baby’s of kinderen moeite hebben met het verwerken van vast voedsel, het leren eten, de spraak en algehele mondontwikkeling (bijvoorbeeld vorm van de kaakboog en het doorkomen van de tanden). Echter is het niet met zekerheid te zeggen of een baby of kind er daadwerkelijk last van zal krijgen op de langere termijn. In ieder geval is er na een behandeling geen sprake meer van een mogelijke anatomische belemmering, zodat de tong en lip optimaal kunnen bewegen.

Wat als de baby na de behandeling niet goed wil drinken?

Het is goed mogelijk dat 24-48 uur na de ingreep baby’s mopperig en huilerig kunnen zijn. In een enkel geval kan dit langer duren. Als baby’s echt moeilijk aan de borst of fles willen, kan er melk gegeven worden op een lepeltje of met een spuitje en deze in het mondje worden gedaan. Ook kan een medicijnbekertje aan de onderlip worden gezet en er voorzichtig wat melk in de mond gegleden laten worden. Een baby zal uiteindelijk altijd weer willen drinken, maar kan moeite hebben met het wennen. Lees de veelgestelde vragen met tips voor beter aan de fles of borst.

Als de baby erg overstuur blijft kan een paracetamol zetpil geven worden. 60 mg of een halve 120mg, afhankelijk van het gewicht. Bij twijfel over medicijngebruik raadpleeg altijd een arts.

Blijf niet zitten met vragen omtrent voeding, bel een lactatiekundige.

Hoe ziet een strakke tongriem eruit?

Behandelaars die regelmatig een tongriem diagnosticeren en behandelen maken gebruik van een classificatiesysteem om te beschrijven waar de tongriem aanhecht. Er zijn meerdere classificatiesystemen, maar de meeste behandelaars maken gebruik van een type of klasse-indeling waarbij de tongriem een cijfer van 1, 2, 3 of 4 krijgt:

Een klasse 1 wordt gezien als dat de tongriem tot aan de tip van de tong doorloopt. Ofwel als anterior (voor aan de tong vast gelegen).

Een klasse 2 tongriem wordt gezien als dat de tongriem tot achter de tip van de tong doorloopt. Ofwel ook als anterior (voor aan de tong vast gelegen).

Een klasse 3 tongriem is achterin nog zichtbaar. Vaak wel door gebruik te maken van een diagnostisch instrument als sleufsonde of twee vingers en wordt ook wel posterior genoemd (achter aan de tong vast gelegen).

Een klasse 4 ligt vaak onder het mondslijmvlies “verborgen”. En is uitsluitend door gebruik te maken van een diagnostisch instrument als sleufsonde of twee vingers zichtbaar en wordt naast een verborgen tongriem ook wel posterior genoemd (achter aan de tong vast gelegen).

Dit classificatiesysteem beschrijft alléén de anatomie. Het bepaalt niet de ernst van de aandoening of klachten. Het is slechts een beschrijving van aanhechting van de tongriem onder de tong. Een type 4 strakke tongriem kunnen baby’s zijn met ernstige borstvoedingsproblemen en type 1 baby’s die normaal voeden, en vice versa. Het probleem met het woord “achterste” of posterior gelegen tongriem is dat diegene die niet bekend zijn met deze indeling, ten onrechte denken dat de tongriem achter in de keel gelegen is ter hoogte van de amandelen. Een beter beschrijvende term zou zijn submucosaal of verborgen tongriem.